Medisch,


De gezondheid van de rat,
Ratten hebben over het algemeen de aanleg om snel ziek te worden, je zult als ratten baasje dan ook een grote kans hebben om vaak bij de dierenarts te zitten. Je kunt geluk hebben maar als je al wat jaren ratten als huisdieren hebt dan merk je wel hoe zwak hun gezondheid over het algemeen is. Het meest voorkomend zijn toch wel luchtwegen problemen, tumoren en abcessen. Bij de aanschaf moet hier zeker rekening mee gehouden worden omdat de kosten nog wel eens flink kunnen oplopen zoals bij een operatie. Ratten laten niet snel merken dat ze ziek zijn of iets mankeren dus als je het ziet is het bijna altijd wel nodig om naar de dierenarts te gaan.

De informatie hier onder is slechts een korte beschrijving die gebaseerd is op hoe over het algemeen de symptomen eruit kunnen zien, en welke medicatie een dierenarts zou kunnen voorschrijven.
Ookal wijzen alle symptomen één kan uit, dan nog kan het iets anders zijn.
De informatie hoort dus alleen gebruikt te worden om mogelijke symptomen te herkennen.
Ga nooit zomaar ergens vanuit en neem het zekere voor het onzekere door naar de dierenarts te gaan bij twijfel.
Als je rat ziek is of als je vermoed dat er iets mis is hoor je altijd zo snel mogelijk naar de dierenarts te gaan.
Alleen de dierenarts kan vertellen waar je rat last van heeft.
Op de pagina met links vind je links naar ratten forums, daar kan je ook medische vragen stellen.


* Tip: Maak een apart spaarpotje voor je ratjes, dierenarts kosten kunnen hoog oplopen en wat geld bij de hand hebben is dan is altijd makkelijk.


Porfyrine,
Dit is het traanvocht bij een rat dat een rood/bruine kleur heeft, daarom wordt het ook vaak aangezien voor bloed wat bijna nooit het geval is. Dit kunnen ze krijgen als ze niet zo lekker in hun vel zitten, stress hebben, of ziek zijn. Ook kan het zomaar komen en binnen een dag weer weg zijn, dit is meestal geen reden om in paniek te raken. Als dit in combinatie met andere symptomen is kan je beter naar de dierenarts gaan.

Problemen met de luchtwegen,
Dit is een veel voorkomend probleem bij ratten omdat ze hele gevoelige luchtwegen hebben, zorg dat je hier op tijd bij bent.
Dit kan ontstaan door een stoffige omgeving, ammoniak lucht door een vieze kooi of omdat ze op de tocht staan. Het kan een chronische aandoening zijn, ook kan het erfelijk zijn. Je herkent het aan de reutelende ademhaling(dit wordt wel eens vergeleken met het geluid van een koffiezetapparaat), het vele niezen, de zichtbaarheid van het ademen aan de flanken en de zichtbaarheid van veel porfyrine rond de neus en in de ogen. Dit zijn tekenen om naar de dierenarts te gaan, dan zal er waarschijnlijk een antibiotica kuur worden voorgeschreven. Een rat met luchtwegen problemen is altijd een spoedgeval en kan fataal worden als je niet snel bent. Wat je zelf ook kunt geven is bijvoorbeeld bisolvon opgelost in water, als je dit voor de eerste keer doet is het het beste om de hoeveelheid even na te vragen op een forum.

Tumoren,
Helaas zijn ratten hier ook heel gevoelig voor, als je al wat jaren ratten hebt zul je dit meestal wel een keer mee maken. Een tumor is te herkennen aan een bobbeltje onder de huid, al hoeft dit niet altijd een tumor te zijn maar in veel gevallen wel. De meest voorkomende tumoren zijn de mammatumoren, ze kunnen zacht en dun zijn maar ook fors en hard, soms zelfs keihard. Deze tumoren kunnen heel hard groeien, soms in één nacht kunnen ze ineens ontstaan. Omdat ze zo snel groeien kunnen ze hun eigen bloedvoorziening ontgroeien waardoor dat deel afsterft en zich vult met pus. Vrouwtjes hebben een zeer verspreid mamaweefsel waardoor tumoren bijna over het gehele lijf kunnen ontstaan. Wanneer je een tumor ontdekt is het belangrijk zo snel mogelijk naar de dierenarts te gaan en hem te laten verwijderen. De ingreep is meestal niet heel groot omdat de tumoren vaak recht onder de huid liggen en dus makkelijk te verwijderen zijn, maar de risico's van de narcose zijn er wel altijd. De leeftijd van de rat maakt eigenlijk niks uit, als de rat maar gezond genoeg is voor de operatie. Na de operatie is het het beste om de rat appart te zetten in een lage kooi zoals een duna zodat ze niet kunnen klimmen en de wond rustig kan genezen. Je kunt ze het beste apart houden tot de wond dicht en droog is, en als de andere rat(ten) niet aan de hechtingen zitten kan de geopreerde rat daarna weer terug bij de rest. Als je andere rat(ten) rustig zijn en niet aan de hechtingen zitten kan je ze erbij zetten in de ziekenboeg. Zorg dat als je je rat mee naar huis krijgt na een operatie dat hij goed wakker is. Leg liever doeken in de ziekenboeg ipv bodembedekking, verschoon deze wel vaak genoeg zodat de wond in een schone omgeving kan helen. Zorg ook dat de rat goed warm gehouden wordt na de operatie. De rat moet ook goed drinken na de operatie, ook eten is belangrijk, een rat die net geopereerd en misselijk is kan de raarste dingen eten dus zorg dat je genoeg bij de hand hebt om te proberen.

Abcessen,
Dit is ook te herkennen aan een bobbeltje onder de huid. Dit is een onderhuidse ontsteking waarbij het pus zich ophoopt. Ratten genezen vrij snel van wondjes en zo kunnen er in de wond bacterien achter blijven als er al een korstje op komt, en dit is een ideale omgeving voor de bacterien om zich te vermeerderen. Het lichaam probeert de bacterien op te ruimen met witte bloedcellen waardoor het pus ontstaat. Dit is meestal te verhelpen door de wond goed te spoelen en open te houden tot alle bacterien weg zijn, in sommige gevallen wordt het abces verwijderd. Ga hier nooit zomaar zelf mee dokteren maar raadpleeg altijd een dierenarts.


Hier boven zie je een abcesje.

Een mank pootje,
Dit kan altijd zomaar gebeuren, als eerste moet je de rat appart zetten in een kooi waar hij niet in kan klimmen, zoals een plastic kooi. Het belangrijkste is om naar de dierenarts te gaan, die zal kunnen vertellen wat het precies is. Belangrijk is om de rat in die kooi te houden tot de poot genezen is om te zorgen dat het niet erger wordt. Als je rat pijnstillers krijgt zorg dan als nog dat de rat zijn pootje niet erger kan bezeren omdat hij door de pijnstillers niet voelt of hij zijn pootje belast, ook is het dan moeilijk te zien wanneer de poot echt genezen is, maar bij extreme pijn kan het in het begin wat helpen. Als je ziet dat je ratje mank loopt is het beter om de rat in een vervoersbakje of duna te houden tot je naar de dierenarts gaat zodat het pootje niet verder bezeerd kan worden.

Diarree,
Dit kan ontstaan door het veranderen van voer, het eten van teveel nat voer zoals groentes en fruit, een reactie op medicijnen of door endoparasieten. Een keer diarree is opzich niet zo ernstig maar als het lange tijd aanhoud kan het uitdroging veroorzaken of zelfs fataal worden. Dus ga goed na of je je rat iets hebt gegeven wat de diarree heeft veroorzaakt, als het door een bepaald soort voedel komt en je geeft het niet meer dan zal het snel over moeten zijn. Als het langer aanhoud is het beter om langs de dierenarts te gaan. Het kan ook komen door endoparasieten zoals wormen, als dit het geval is zal er met de dierenarts een behandel methode worden besproken en is het ook nodig om de andere ratten te behandelen aangezien het besmettelijk is. Wat kan helpen is rijst en het kookvocht geven, en banaan om het kalium verlies aan te vullen.

Vergiftiging,
Let altijd goed op waar je ratten aan knagen en wat je ze geeft om vergiftiging te voorkomen. Veel dingen kunnen giftig zijn zoals: bepaalde medicatie, bepaalde planten, make-up, tabak, bepaalde voedingsmiddelen, huishoudelijke producten en bestrijdingsmiddelen. Als je vermoed dat je rat vergiftigd is moet je zo snel mogelijk naar de dierenarts, neem altijd de verpakking mee van hetgene waar de rat van heeft gegeten. Ga niet zelf iets proberen want als je niet op tijd bij de dierenarts bent kan het al snel te laat zijn.

Wondjes,
Als je rat een wond(je) heeft kijk dan eerst hoe ernstig het is, meestal lijkt het ernstig met al dat bloed maar is het vaak een klein wondje. Als de wond nog vers is kan je hem met een droog doekje een beetje afdeppen, als de wond opgedroogd is is het beter om er niet aan te komen. Als het een grotere wond is is het nodig om naar de dierenarts te gaan. Als het een klein wondje is kan je het meestal makkelijk zelf onderhouden, behalve als het wondje er ontstoken uitziet, dan kan je beter toch even naar de dierenarts gaan. Als het een teentje is dat bloed kan je hem ook in een beetje bloem deppen om het bloeden te stoppen. Verder genezen ratten snel en zal een wondje waarschijnlijk binnen een paar uur al dicht zijn. Het beste is om er verder niet teveel aan te komen.


Hechting na een bijtwond.

Oververhitting,
Dit kan ontstaan als de temparatuur in de ruimte waar de ratten staan te warm is, dan kan de rat zijn lichaams temperatuur niet meer kwijt. De symptomen kunnen zijn: verminderd bewustzijn, hoge temperatuur, versnelde ademhaling, kokhalzen, slappe spieren. Als het echt ernstig is dan moet je gelijk naar de dierenarts gaan voor het te laat is. Als je oververhitting vermoed kan je de rat zijn temperatuur opnemen en contact opnemen met de dierenarts. Je kunt de rat onder koel (maar zeker niet koud of ijskoud water!) houden om de temperatuur wat naar beneden te krijgen. Natuurlijk is het het beste om zo snel mogelijk naar de dierenarts te gaan of de instructies van de dierenarts te volgen.

Lage temperatuur,
Er kunnen verschillende oorzaken zijn, zoals; shock, na een operatie of een te lage temperatuur in de omgeving. Neem de temperatuur van de rat op om te kijken of hij onderkoeld is, vraag aan de dierenarts na of dit een goede temperatuur is. Nu moet het ratje goed warm gehouden worden, dit kan met: een kruik, een warmte lamp of warmte matje, ook kan je zelf een kruik maken door een fles met warm water te vullen. Alleen let heel goed op dat het ratje zich niet kan verbranden! Zorg dat de temperatuur van de warmtebron gelijk blijft, leg er desnoods een thermometer bij, een temperatuur van 30graden is goed voor de warmtebron. Maar hier geld ook dat als het echt ernstig is je beter gelijk naar de dierenarts kunt gaan.

Hart-/adem stilstand,
Dit is iets heel ernstigs, als dit gebeurd moet je zo snel mogelijk naar de dierenarts gaan, elke seconde telt. Dus ga niet nadenken of uitzoeken wat je kunt doen. Dit kan ook samen gaan met stuiptrekkingen, het enige wat je kunt doen is onderweg naar de dierenarts het ratje vasthouden en zorgen dat het beestje zich niet al te erg kan verwonden door de stuiptrekkingen, maar ga niet het ratje zo hard vast houden om het tegen te gaan want dit kan alleen maar meer problemen veroorzaken. Als het ratje stopt met ademen door verstikking geef dan geen beademing geven omdat het object dan nog verder de keel in kan schieten. Als verstikking niet het geval is kan je wel onderweg naar de dierenarts wat lucht via het bekje geven door de rat op zijn rug te leggen en lucht in de longen te blazen, maar wees zeer voorzichtig.

Shock,
Een shock kan verschillende oorzaken hebben, aan deze symptomen is het te herkennen: koud aanvoelen, grauwe lippen, pootjes en staart, versnelde of vertraagde ademhaling en hartslag en niet goed bij bewustzijn. Dit is zeer ernstig en kan fataal aflopen, naar de dierenarts gaan is noodzaak. Bij shock heeft het lichaam een tekort aan bloedvolume, het bloed wordt alleen vervoerd naar de vitale organen waardoor de rest van de organen minder bloed krijgen. Geef je rat nooit eten of drinken omdat de spijsvertering geen vitaal orgaan is en dus niet werkt op dat moment, eten of drinken geven kan het dus alleen erger maken. Het enige wat je kan doen is je ratje warm houden tot je bij de dierenarts bent.

Verstikking,
Ratten kunnen zich verstikken in bijvoorbeeld een stukje eten, raak dan niet in paniek maar blijf rustig. Als je rat verstikt kan je dat meestal zien aan de wijd open gesperde bek, kokhalzen en het grijs/blauw zien van de tong, lippen, pootjes en staart. Wel is het belangrijk om snel te handelen voor het te laat is, naar de dierenarts gaan kan vaak al te lang duren. Wat je kan doen: Als je het object ziet zitten in de keel of als het nog uit de mond steekt kan je het er met een pincet proberen uit te halen. De "heimlich greep" bij ratten: Houd de rat vast met het kopje iets naar beneden, plaats je duimen op de rug en wijs en middelvingers iets onder de ribbenkast en druk kort en stevig maar niet te hard natuurlijk! Als er veel slijm in het keeltje zit kan je dit met een plastic spuitje voorzichtig eruit zuigen. Wat ook kan werken is de rat op zijn kop tussen je benen houden en heen en weer zwaaien, niet te hard natuurlijk maar wel hard genoeg om het los te maken wat vast zit. Door het verstikken kan de keel wat gevoelig zijn, hiervoor kan je een smeltend ijsblokje of koud water geven. Met een stikkende rat helpen moet je héél goed uitkijken dat je het niet erger maakt, als je niet precies weet wat je moet doen kan je het beste zo snel mogelijk de dierenarts bellen en de instructies opvolgen, uiteindelijk zal dat waarschijnlijk nog beter zijn dan zelf wat te proberen aangezien elke seconde telt.

Uitdroging,
Om te zien of je rat vocht tekort heeft of uitgedroogd is pak je het nekvel vast en trek je het een stukje omhoog, en laat het dan weer los, als het nekvel niet weer gelijk terug schiet in normale vorm heeft de rat een vocht tekort, hoe meer het vel blijft staat hoe erger de uitdroging is. Natuurlijk is het belangrijk om de rat water te geven. Maar neem in ernstige gevallen contact op met de dierenarts of ga er meteen heen.

Vermagering,
Het kan voorkomen dat je rat ineens gewicht verliest, dit kan vele oorzaken hebben. Als je rat al ergens anders last van heeft is het verband zelf meestal wel te vinden. Maar als er geen aanleiding is kan je aan deze oorzaken denken: pijn, ziekte, ontsteking in het bekje of de keel, benauwdheid, aandoening aan de maag of darmen of endoparasieten. Hierbij is het nodig om een bezoek aan de dierenarts te brengen om de oorzaak te achterhalen.

Middenoorontsteking,
Het word vaak afgekort naar MOO. Dit is zeer ernstig en hiermee moet je zo snel mogelijk naar de dierenarts. De mogelijke symptomen: scheef kopje, wankel lopen, om eigen lengte as draaien, lusteloosheid, veel niezen en reutelen, uitpuilend oogje, problemen met coordinatie, desorientatie en porfyrine om de neus en ogen. Het scheve kopje en de problemen met de coordinatie zijn de meest voorkomende symptomen, een rat hoeft niet alle symptomen te vertonen om een MOO te hebben. Als je er niet op tijd bij bent kan er blijvende schade ontstaan aan het evenwichtsorgaan en kan het scheve kopje blijven, en als je er niet snel iets aan doet is het bijna altijd fataal. Het is besmettelijk voor je andere ratjes dus zet de zieke rat appart. Veel dierenartsen denken aan een hersentumor of een hersenbloeding bij deze symptomen maar vaak is het toch een MOO, bij twijfel kan je dit het beste op een ratten forum navragen aan mensen die er ervaring mee hebben. Ook schrijven veel dierenartsen de verkeerde medicatie voor, dit kan je ook beter navragen.

Baarmoederontsteking,
Dit is iets zeer ernstigs waar je ook snel bij moet zijn, het is meestal te herkennen aan bloedverlies uit de vagina, dit bloed is besmettelijk dus is het noodzaak om de rat appart te zetten. Zoals het woord al zegt is het een ontsteking in de baarmoeder. Ook hierbij snel naar de dierenarts, de dierenarts kan medicijnen zoals een antibiotica voorschrijven maar dat helpt meestal om de ontsteking te onderdrukken en lost het niet op, de enige echte oplossing is de baarmoeder laten verwijderen. Kijk wel goed of het bloed werkelijk uit de vagina komt omdat het anders ook een blaasontsteking zou kunnen zijn.

Staar of verwonding aan het oog,
Net als mensen kunnen ratten ook staar krijgen, en ze krijgen dan ook een grijs-/blauwachtige gloed in het oog, maar verwar dit niet met een verwonding aan het oog. Staar en een verwonding aan het oog zien er zo goed als hetzelfde uit. Als de grijs-/blauwachtige gloed zomaar ineens komt zal het waarschijnlijk om een verwonding gaan, dit kan komen door een kras van een andere rat zijn nagel of iets scherps uit de kooi. Hierbij kan je het beste naar dierenarts gaan waar het ratje waarschijnlijk een zalfje mee zal krijgen wat dagelijks moet worden ingedruppeld, hierna zal het waarschijnlijk weer goed komen, afhankelijk van de ernst van de beschadiging. Ook als je twijfelt is het beter gelijk de dierenarts te bezoeken.

Bumblefeet,
Dit is een aandoening aan de pootjes. Hierbij is er sprake van een vergroeiing van het botweefsel in de achterpoten. Eerst zie je rode verdikkingen onder de achterpoten die overgaan in vervelende wondjes en ontstekingen die heel pijnlijk zijn voor de rat, helaas is er weinig aan te doen. Als je rat hier last van heeft kan je zorgen dat er zachte bodembedekking in de kooi ligt en geen verdiepingen met tralies. Om de kans hierop te verkleinen moet je zorgen dat er geen verdiepingen van tralies in de kooi aanwezig zijn, aangezien het teveel lopen op tralies de kans op bumblefeet vergroot.

Nagels en tanden,
De tanden blijven groeien en moeten dus met veel knagen kort gehouden worden, meestal gebeurd dit vanzelf. De ondertanden horen vrij lang te zijn en kunnen los van elkaar bewegen. Om de tanden wat extra te laten slijten kan je wat harder voer geven, knaaghoutjes e.d. en andere knaag mogelijkheden in de kooi. Bij te lange nagels kan je een ruwe steen in de kooi leggen op een plaats waar ze vaak komen, bijvoorbeeld onder het drinkflesje. In ernstige gevallen is het nodig om naar de dierenarts te gaan om de tanden te laten knippen. De nagels slijten meestal ook vanzelf, maar als ze echt te lang zijn is het beter om ze te laten knippen door de dierenarts, met zelf proberen kan je je rat erg verwonden.

Mijten,
Er zijn drie soorten die bij ratten kunnen voorkomen: vachtmijt, 
haarfollikelmijt en schurftmijt. Deze zijn meestal te herkennen aan zwarte puntjes en veel krabben en jeuken met wondjes, als je te lang wacht kunnen de oren zelfs weg gegeten worden, ook wel bloemkooloren genoemd. Het is overdraagbaar dus is het beter alle ratten te behandelen. Meestal zal de dierenarts de rat behandelen met druppeltjes in de nek, deze kan je vaak ook zelf kopen, informeer wel goed naar de dosis en het merk. In gevallen van stress kan de mijt zich gaan uitbreiden. Het is dus nodig om naar de dierenarts te gaan of je ratten in te druppelen. Wat bijna altijd gebruikt wordt is: Bogena anti luchtpijpmijt, de dosering: 1 druppel per 200 gr rat, naar boven afronden. Een rat van 300 gr krijgt dus 2 druppels. Twee of drie weken achter elkaar elke week 1x herhalen. Maak wel de kooi en alle spulletjes goed schoon met heet water en eventueel dettol.

Luizen,
Net als mensen kunnen ratten ook luizen krijgen, de luizen zijn soort specifiek dus op mensen zullen ze niet overleven. De luizen zijn slechts 0.5 tot 1.5mm groot, ze zijn te herkennen aan hun rood/bruine kleur. Ze overleven door bloed uit de rat te zuigen, ze verspreiden zich via direct contact en veroorzaken jeuk en bloedarmoede en kunnen infecties naar andere ratten overbrengen. De luizen zijn overdraagbaar dus moeten alle ratten behandeld worden en de hele kooi moet grondig worden schoon gemaakt en ook na de tweede behandeling. Was alles zoals de doekjes en hangmatjes op 90graden om zeker te weten dat de luizen het niet overleven. Meestal behandel je de ratten dan met "stronhold rose" voor een nauwkeurige dosering kan je dit het beste even op een forum navragen, deze behandeling wordt meestal na 3 weken weer herhaald. Sommige dierenartsen of dierenwinkels kunnen Frontline adviseren, hier mag je je rat nóóit mee behandelen.

Kaalheid,
Dit kan verschillende oorzaken hebben zoals de ouderdom, dan kunnen ratten wat kaler worden en het is meestal onschuldig net als bij mensen. Kale plekken kunnen ook ontstaan door het "barberen", het dwangmatig hard wassen bij een andere rat waardoor er haartjes uit worden getrokken. Dit doen ratten vaak uit verveling en kan verholpen worden door de ratten bezig te houden in en buiten de kooi. Als de kale plekken samen gaan met schilvers of als de huid er geiriteerd uit ziet kan het om parasieten, een huid infectie of allergie gaan en is het beter om naar de dierenarts te gaan.

Verlamming van de achterpoten,
Er zijn verschillende oorzaken voor verlamming maar het heeft meestal te maken met de verstoring van het signaal van de hersenen naar de achterpoten waardoor de poten niet meer kunnen doen wat de rat wil. Dit kan komen door een tumor in het ruggenmerg of andere problemen met het ruggenmerg, bloedingen en of een harde val. Of bij oude ratten kan het ook gewoon de ouderdom zijn. Ga in geval van verlamming altijd naar de dierenarts.

Andere ziektes/aandoeningen/klachten,
De bovenstaande zijn er maar een aantal, natuurlijk zijn er nog veel meer dingen die je rat kan mankeren. Ga bij twijfel altijd naar een dierenarts of bel er even naar. Ben je er dan nog niet zeker van, vraag het even op een ratten forum, natuurlijk zijn de mensen daar geen dierenartsen maar ze kunnen je wel informeren met hun kennis en ervaring.
Ga altijd naar een dierenarts die verstand heeft van ratten, zeker als je rat iets ernstigs heeft, op sommige ratten forums zijn er lijsten te vinden met goede dierenartsen. Dat een dierenarts een dierenarts is zegt niet altijd wat, het zal niet de eerste keer zijn dat  een rat een verkeerde diagnose krijgt wat hem fataal wordt door te weinig kennis van de dierenarts.



Hechtingen na een castratie.


© RattenFun 2009.